Kort antwoord: Een merkstrategie is het plan dat vastlegt waarvoor je bedrijf bekend wil staan, bij wie, en waarom die belofte klopt. Ze bevat vijf onderdelen: je doelgroep, je positionering tegenover concurrenten, je merkbelofte met bewijs, je merkverhaal en je toon. Logo, website en teksten volgen daaruit, niet omgekeerd. Een goede merkstrategie is concreet genoeg om te herhalen en te controleren. Dat is sinds 27 september 2026 ook een wettelijke kwestie: de Belgische Wet van 22 juli 2026 verbiedt algemene milieuclaims zoals "groen" of "milieuvriendelijk" zonder bewezen uitstekende prestaties. Wie zijn merk op zulke woorden bouwde, moet zijn positionering herschrijven.
Wat veranderde op 27 september 2026
Op 27 september 2026 trad de Wet van 22 juli 2026 in werking. Ze zet de Europese Richtlijn (EU) 2024/825, bekend als EmpCo (Empowering Consumers for the Green Transition), om in het Belgische Wetboek van economisch recht. Volgens de advocaten van Scale verscheen de wet op 4 augustus 2026 in het Belgisch Staatsblad.
De wet voegt praktijken toe aan de zwarte lijst van artikel VI.100 van het Wetboek van economisch recht. Volgens een analyse van Monard Law van 8 oktober 2026 zijn dit de belangrijkste:
- Algemene milieuclaims zoals "milieuvriendelijk", "groen" of "eco" zijn verboden, tenzij je erkende uitstekende milieuprestaties kan aantonen. Scale noemt in dezelfde context ook "ecologisch", "klimaatvriendelijk" en "duurzaam".
- Duurzaamheidskeurmerken mogen alleen als een overheid ze instelt of als ze steunen op een certificeringssysteem met onafhankelijke controle.
- Een claim over een deel van een product of bedrijf mag je niet voorstellen als een claim over het geheel.
- "Klimaatneutraal" mag niet als dat steunt op compensatie buiten je eigen waardeketen.
- Een wettelijke verplichting voorstellen als eigen pluspunt is verboden.
Handhaving loopt volgens Monard Law via de Economische Inspectie van de FOD Economie en via stakingsvorderingen bij de voorzitter van de ondernemingsrechtbank. Dit is informatief en geen juridisch advies. Twijfel je of een claim van jouw bedrijf onder de nieuwe regels valt, leg ze dan voor aan een advocaat of je sectorfederatie.
Wat staat er in een merkstrategie?
Een merkstrategie bevat vijf onderdelen, en elk onderdeel beantwoordt één vraag. Bronnen als Unizo en de grote softwareleveranciers noemen nog extra lagen, zoals missie, visie en kernwaarden. Voor een KMO volstaan deze vijf, op voorwaarde dat elk antwoord concreet is.
| Onderdeel | Vraag die het beantwoordt | Wat er concreet in staat |
|---|---|---|
| Doelgroep | Voor wie zijn we er, en voor wie niet? | één of twee profielen met hun probleem, hun twijfel en wie mee beslist |
| Positionering | Waarin verschillen we van de alternatieven die de klant overweegt? | één zin met categorie, doelgroep en het verschil |
| Merkbelofte en bewijs | Wat beloven we, en hoe tonen we dat aan? | drie beloftes, elk met een feit, cijfer, certificaat of werkwijze |
| Merkverhaal | Waarom bestaan we, en waarom zou dat de klant iets kunnen schelen? | het probleem dat je oplost, hoe je ertoe kwam, wat je weigert te doen |
| Toon | Hoe klinken we? | drie toonregels met een voorbeeld van wel en niet |
Merkpositionering is de plek die je merk inneemt in het hoofd van de klant, tegenover de alternatieven die hij echt overweegt. Positionering is geen slogan. Een slogan mag kort en speels zijn. Een positionering moet een collega na één keer lezen kunnen navertellen.
Merkstrategie, huisstijl en marketingstrategie: het verschil
Een merkstrategie bepaalt wat je merk betekent. Een huisstijl vertaalt dat naar logo, kleuren, typografie en beeld. Een marketingstrategie bepaalt hoe je dat merk via kanalen, budget en campagnes bij de doelgroep brengt. De volgorde telt: een huisstijl zonder merkstrategie is een smaakkeuze, en een marketingplan zonder merkstrategie herhaalt een boodschap die nooit gekozen werd.
Wat er allemaal in een huisstijl hoort, lees je in wat is een huisstijl en wat hoort erin. Bij Stuw is de brand strategy daarom de eerste stap, voor logo en huisstijl of een website.
Waarom een vage positionering nu dubbel faalt
Een vage positionering faalt al jaren bij klanten. Woorden als "kwaliteit", "duurzaam" of "met passie" zegt elke concurrent, dus ze helpen niemand kiezen. Sinds 27 september 2026 faalt een deel van die woorden ook juridisch: "duurzaam", "groen" en "eco" zijn als algemene claim verboden zonder bewijs van uitstekende prestaties.
Het mechanisme erachter is hetzelfde. De wet eist dat een claim specifiek en controleerbaar is. Een klant heeft precies dat nodig om je te onthouden en door te vertellen. En een AI-assistent die een vraag over jouw sector beantwoordt, kan alleen een concrete, herhaalbare zin over je bedrijf overnemen. Wie zijn merkbelofte vertaalt naar toetsbare feiten, lost de drie problemen in één keer op.
Het probleem is groot. Volgens de Europese Commissie geeft 53 procent van de groene claims vage, misleidende of ongefundeerde informatie, en heeft 40 procent geen enkele onderbouwing. De Commissie telt daarnaast 230 duurzaamheidslabels in de EU, met sterk verschillende transparantie.
Van vage naar toetsbare positionering: voorbeelden
Een toetsbare positionering vervangt elk algemeen woord door wat je doet, hoeveel, en hoe iemand dat kan nagaan. De voorbeelden hieronder zijn fictief en tonen het principe, geen juridisch gevalideerde formuleringen.
| Vage positionering | Probleem | Toetsbare positionering |
|---|---|---|
| "Duurzame verpakkingen voor de voedingssector" | algemene milieuclaim zonder bewijs | "Verpakkingen voor de voedingssector uit gerecycleerd karton, met het gerecycleerde aandeel per product op de fiche" |
| "Klimaatneutraal transport" | steunt mogelijk op compensatie buiten de waardeketen | "Leveringen in de stadskern met elektrische bakfietsen, de rest met bestelwagens" |
| "Groene schoonmaak voor kantoren" | algemene claim, geen onderscheid | "Kantoorschoonmaak met producten met een officieel EU-milieukeurmerk, en een vaste ploeg per gebouw" |
| "Kwaliteitsvolle renovatie met passie" | zegt elke concurrent | "Renovatie van rijwoningen van voor 1960, met één werfleider van offerte tot oplevering" |
Merk op dat de toetsbare versies vaak minder groots klinken. Ze zijn wel geloofwaardiger, makkelijker te onthouden en juridisch veiliger.
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
Impactbedrijven
Voor een impactbedrijf is impact het product, dus de nieuwe regels raken de kern van het merk. Het risico zit zelden in wat je doet, wel in hoe je het samenvat. Bouw je merkbelofte op bewijs dat je al hebt: certificaten, metingen, rapportage. Maak een claimregister waarin elke impactclaim op je site, verpakking of in je pitch naast haar bewijs staat. Laat algemene woorden als "duurzaam" weg uit je positioneringszin en vervang ze door het resultaat dat je kan aantonen. Een keurmerk gebruik je alleen als het gecertificeerd of door een overheid ingesteld is.
KMO's
Een KMO zonder marketingafdeling heeft geen dik merkboek nodig. Een merkstrategie op één pagina volstaat: de vijf onderdelen uit de tabel hierboven, elk in een paar zinnen. Begin bij de positioneringszin en test die op drie klanten: kunnen ze in eigen woorden zeggen waarom ze voor jou kozen? Gebruik je groene woorden als bijkomend argument, schrap ze of maak ze concreet. Bij Stuw duurt een volledig strategietraject meestal twee tot vier weken, afhankelijk van interviews en hoe snel er intern beslist wordt.
Checklist: zo begin je deze week
- Lees je homepage, je LinkedIn-pagina en je offertesjabloon en noteer elk algemeen woord: duurzaam, groen, eco, kwaliteit, passie, uniek.
- Zet naast elke milieuclaim het bewijs dat je hebt. Geen bewijs, dan herschrijf je de claim of laat je ze weg.
- Schrijf je positioneringszin: voor wie, in welke categorie, en wat je anders doet dan het alternatief dat de klant overweegt.
- Vraag drie recente klanten waarom ze voor jou kozen, en vergelijk hun woorden met je zin.
- Zet de vijf onderdelen van je merkstrategie op één pagina en deel die met wie je teksten, copywriting of website maakt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een merkstrategie en branding?
Een merkstrategie is het plan, branding is alles wat je doet om dat plan zichtbaar te maken. De merkstrategie legt doelgroep, positionering, belofte, verhaal en toon vast. Branding omvat de uitvoering daarvan: naam, logo, huisstijl, teksten, website en de manier waarop je team klanten te woord staat. Zonder strategie wordt branding een reeks losse smaakkeuzes.
Hoe lang duurt het om een merkstrategie op te stellen?
Een merkstrategie opstellen duurt bij Stuw meestal twee tot vier weken. De duur hangt vooral af van het aantal interviews met klanten en medewerkers, en van hoe snel er intern beslist wordt. Een eerste versie op één pagina kan een KMO zelf in een halve dag maken, als basis om later uit te werken.
Mag ik mijn bedrijf nog duurzaam noemen?
"Duurzaam" als algemene milieuclaim is in België sinds 27 september 2026 verboden, tenzij je erkende uitstekende milieuprestaties kan aantonen. Een specifieke, onderbouwde claim over een concreet aspect van je product blijft mogelijk. Dit is geen juridisch advies: twijfel je over een formulering, leg ze dan voor aan een advocaat of je sectorfederatie.
Welke onderdelen moet een merkstrategie minstens bevatten?
Een merkstrategie bevat minstens vijf onderdelen: de doelgroep, de positionering tegenover concurrenten, de merkbelofte met bewijs, het merkverhaal en de toon. Missie, visie en kernwaarden kunnen erbij, maar zijn alleen nuttig als ze beslissingen sturen. Elk onderdeel moet zo concreet zijn dat een nieuwe medewerker het kan toepassen.
Wanneer heb je een nieuwe merkstrategie nodig?
Een nieuwe merkstrategie is nodig als je doelgroep of aanbod verandert, als klanten je niet kunnen uitleggen aan anderen, of als je positionering steunt op claims die je niet kan bewijzen. Ook voor een nieuwe website of huisstijl loont het om eerst de strategie te herzien, anders herhaal je een boodschap die niet meer klopt.
Vallen alle groene claims onder de nieuwe Belgische regels?
De nieuwe regels uit de Wet van 22 juli 2026 richten zich op handelspraktijken tegenover consumenten. Verboden zijn onder meer algemene milieuclaims zonder bewijs, keurmerken zonder certificering, en klimaatneutraliteit op basis van compensatie buiten de waardeketen. Of jouw communicatie eronder valt, hangt af van de context. Dit is geen juridisch advies.
Samengevat
Een merkstrategie legt vast waarvoor je bedrijf bekend wil staan, bij wie en waarom dat klopt, in vijf onderdelen: doelgroep, positionering, merkbelofte met bewijs, merkverhaal en toon. Sinds 27 september 2026 verbiedt de Belgische Wet van 22 juli 2026 algemene milieuclaims zoals "groen" of "duurzaam" zonder bewijs, waardoor vage positioneringen ook juridisch tekortschieten. De oplossing is dezelfde als voor klanten en AI-assistenten: concrete, toetsbare beloftes.
Twijfel je of je merk scherp genoeg staat, of welke claims je beter herschrijft? Vraag een gratis groeiscan aan. We lezen je site en je belangrijkste teksten na en zeggen eerlijk waar je positionering wringt. Meer over hoe we dat aanpakken, lees je bij branding.
Klaar om te bouwen aan groei?
Vertel ons waar je bedrijf staat, waar je naartoe wil en wat er nu niet werkt. We zijn eerlijk over of we de juiste match zijn en wat er nodig is om er te geraken.
Start het gesprek